Notice (8): Undefined index: Menu [APP/Controller/ListController.php, line 209]
Notice (8): Undefined index: Menu [APP/Controller/ListController.php, line 210]
Notice (8): Undefined index: Menu [APP/Controller/ListController.php, line 210]
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /var/www/html/lib/Cake/Utility/Debugger.php:797) [CORE/Cake/Network/CakeResponse.php, line 458]
Mahabharatam | Mahabharata | Mahabharat | Mahabharata Pravachanam | Kavitraya Bharatam | Nannaya, Tikkana, Errana | Vyasa Bharatam | Telugu Bharatam | Telugu | Download Bharatam | Bharatam | Pandavas | Avadhanam | Samprathi Surendranath | Telugu Books | P V Ramana । మహాభారతం । భారతం । మహాభారత ప్రవచనం । కవిత్రయ భారతం । వ్యాస భారతం । నన్నయ, తిక్కన, ఎఱ్ఱన । తెలుగు భారతం । తెలుగు సాహిత్యం । పాండవులు । అవధానం । సాంప్రతి సురేంద్రనాథ్ | పి.వి.రమణ

13

రాచనగరులో నాట్యాచార్యునిగా అర్జునుని నియామకము

             ‘నైపుణంబున నుచితంబుమై నరసి’ - ఇతనెవరో వచ్చాడు, అంతఃపురకాంతలకు, తన కుమార్తెకు, పరిచారికలకు నాట్యం నేర్పుతానన్నాడు. వచ్చినవాడు పురుషాకారంలో ఉన్నవాడు. బృహన్నల. ఇతని విషయం పూర్తిగా తెలియకుండా అంతఃపురం లో తన కూతురిని అప్పగిస్తే ఏ ప్రమాదం కలుగుతుందో? ఈ విధంగా విరాటునికి కలిగిన ఆలోచనలను తిక్కనగారు ఎంతో చక్కగా ఒక్క పదంలో చూపించారు, ‘నైపుణంబున నుచితంబు మైనరసి’ - అంటే ఆయన నిపుణత్వంతో నిజంగా ఈయనకు పుంస్త్వము ఉందా! లేదా! అని నిర్ణయించాలి. మనకు ప్రమాదమా? ఇవన్నీ గమనించుకోవాలి, ఆ పరీక్షలు అన్నీ నైపుణ్యంతో చేశాడన్నమాట. అక్కడ వ్యాస మహర్షి ఏమన్నాడు? ‘బృహన్నలాం తా మభివీక్ష్య’ - ఒక్కసారి బృహన్నలను విరాటుడు చూసి ‘మత్స్యరా ట్కలాసు నృత్యేషు కథైవ వాదితే’ – ‘ఓహో నీలో ఈ కళ ఉందా’ అన్నాడు అని, ‘సమ్మంత్ర్య రాజ్యా వివిధైః స్వమంత్రిభిః’ - చూసి ‘పరీక్ష్య చ ఏవం ప్రమదాభిరాశు వై’ - ఆడపిల్లలతో వ్యవహారం కదా! అందుకని జాగ్రత్తగా పరీక్షించి ‘అపుంస్త్వ మప్యస్య నిశమ్య’ – అపుంస్త్వము, నపుంసకత్వము కాదు అపుంస్త్వము. ‘నిశమ్య చ స్థిరం’ - స్థిరపరుచుకుని ‘తతః కుమారీ పుర ముత్ససర్జ’ - అప్పుడు అప్పగిద్దామని అమ్మాయిని పిలిపించాడు. ఈఅర్థాన్ని అంతా తిక్కనగారు ఒక్క పదంలో చెప్పారు.

చ.         అనుడు విషణ్ణమైన హృదయంబున గారవమొంద నైపుణం
            బున నుచితంబుమై నరసి, పొచ్చెము లేమిఁ దదీయ సేవ గై
            కొనుటకు నిశ్చయించి తన కూఁతు విరాటుఁడు పిల్వఁబుచ్చె న
            ర్తనమునకై బృహన్నలకుఁ దత్పరతం దగ నప్పగింపగన్    (విరాట. 1-243)

          అమ్మాయిని పిలుచుకుని రమ్మని విరాటుడు ఆదేశించాడు. సాయంత్రమున ఆడుకుంటూ ఉన్న ఉత్తరని పిలుచుకుని వచ్చారు. ‘నర్తనమునకై బృహన్నలకు తత్పరతన్ తను నప్పగింపగన్’ - ఆమెకు నాట్యాన్ని నేర్పించాలనే ఉద్దేశ్యంతో బృహన్నల రూపంలో అర్జునుడికి అప్పగించాలి, ఇది ఎంత చక్కని సన్నివేశం అంటే, ఈ ఉత్తర ఎవరు? భావికాలంలో అర్జునుడి కుమారుడైన అభిమన్యుడిని వివాహం చేసుకోబోయే అమ్మాయి. అంటే అర్జునుడికి కోడలన్నమాట. కాబట్టి ఆమెను ‘తత్పరతతో అప్పగింపగన్’ - ఇది అచ్చమైన తెలుగు. అమ్మాయిని అప్పగించాలి. అప్పుడే అప్పగింతలు కూడా మొదలు కావాలి. ‘తెచ్చి ఇట్లు రావించిన’ - దగ్గరికి పిలిచాడు. ఆ అమ్మాయి ఎలా ఉంది? పన్నెండేళ్ళ వయసో? పధ్నాలుగేళ్ళ వయసో? చిన్నవయసు. బాల్యం వదులుతోంది, ఇంకా ఎలా మెలగాలో తెలిసీ తెలియని అమ్మాయి.

సీ.           అల్లఁదనంబున యనువు మైకొనఁ జూచు; నడపు కాంతికి వింతతొడవు గాఁగ,
        
              వెడవెడ నూగారి వింతయై యేర్పడు  దేరని వళులలో నారు నిగుడ;
 
              నిట్టలు ద్రోచుచు నెలవుల కలమేర లెల్లను బిగి యెక్కి యేర్పడంగఁ;
 
              దెలుపును గప్పును వెలయంగ మెఱుఁగెక్కు తారకంబుల గల్కితనము దొడరఁ;
ఆ.           జరణములును నడుముఁ జన్నులుఁ గన్నులు, 
  
               జవ్వనంబు చెన్ను నివ్వటిల్లు
               చునికిఁ దెలుపుచుండ నుత్తర చనుదెంచె, 
       
               నలరువిలుతు పువ్వుటమ్ము వోలె                       (విరాట.  1-245)

           అల్లఁదనంబున యనువు మైకొనఁ జూచు; నడపు కాంతికి వింతతొడవు గాఁగ  - మామూలుగా పరిగెత్తుకుంటూ వచ్చింది నాన్నగారు ఎందుకో పిలిచారు అనుకుంటూ, కానీ వీళ్ళందరినీ చూచి, ‘ఓహో! అందరూ ఉన్నారు కదా’ అని మెల్లిగా వస్తోంది. ‘అల్లదనంబున అనువు’ - అనువు జూచుకుని అంటే సమయం జూచుకుని. ఎందుకు తిక్కన గారి రచన గురించి ఇంత గాఢంగా అనుకోవాలి? అంటే, మనము అమృతోపమానమైననన్నయభాషకు, తత్సమానమైన ఎఱ్ఱనగారి భాషకు - ఆదిపర్వంనుంచి అరణ్యపర్వంవరకుఅలవాటు పడిపోయాం. నన్నయ విరచిత భారతంలో తెలుగుదనం ఈ విధంగా ఉండదు. నట్టుఒజ్జ అన్నట్లుగా ఉండదక్కడ. నన్నయ, ఎఱ్ఱనల తెలుగుదనం వేరు. తిక్కనగారి భాషను అలవాటు చేసుకోవాలంటే మరి కొంచెం గాఢంగానే భావించి అనుశీలనం చేసుకోవాలి. మహానుభావుడు కవిబ్రహ్మ సృష్టించిన భాషా నైపుణ్యం-తెలుగుభాషలో ఇంత మాధుర్యం ఉంటుందా! అనిపించే విధంగ ఉంటుంది. అందుకే ‘తన కావించిన సృష్టి తక్కొరుల చేతన్ కాదు నాన్’-అన్నారు ఎఱ్ఱాప్రగడ. ఉత్తర వచ్చింది. ‘అల్లదనంబున అనువు’- ఆ సమయం, వస్తున్నప్పుడు అడుగు అడుగుకూ ఉన్న విలంబం, ‘మైకొనజూచు నడపుకాంతికి వింతతొడవు గాఁగ’ - వస్తోంది, చూస్తోంది, విరాటుడు కూతురిని చూశాడు. అమ్మాయిచెలికత్తెలతో పాటుగా వచ్చింది. గబగబా వచ్చి ఆగింది. మెల్లిమెల్లిగా చూస్తూ వస్తోంది. అది ఆ నడకకు ఒక విధమైన సొగసు. ‘వెడవెడనూగారు వింతయై ఏర్పడు దేరని వళులలో నారు నిగుడ’ - ఆమె నడుము. ఆమెలోని స్త్రీసౌందర్య సహజమైన నాలుగు విశేషాలను క్రమాలంకారపద్ధతిలో చెప్పాడు. నడుస్తూ వస్తున్నపుడు శరీరావయవనిర్మాణవిశేషంవలన నడుముపై మడతపడడం సహజం. వళి అంటే మడత. అక్కడి వళులు చాలా సుకుమారంగా ఉన్నాయి. ‘నిట్టలు ద్రోచుచు’ - విస్తరించిన యెద. యెద విస్తరిస్తుంటే అక్కడున్న ‘సెలవుల కలమేర’ ఎక్కడెక్కడ అవకాశం ఉంటే అక్కడ వరకు వ్యాపించిందన్నమాట ‘బిగి యెక్కి ఏర్పడంగ. తెలుపును కప్పును వెలయంగ మెఱుగెక్కు’-తెల్లటి కనులు, నల్లని కనుపాపలు, ‘వెలయంగ మెఱుగెక్కు తారకంబుల కల్కితనము తొడర’-బెదురుచూపులు చూస్తోంది పాపం. విశాలమైన నేత్రాలు.

Player
>>