Notice (8): Undefined index: Menu [APP/Controller/ListController.php, line 209]
Notice (8): Undefined index: Menu [APP/Controller/ListController.php, line 210]
Notice (8): Undefined index: Menu [APP/Controller/ListController.php, line 210]
Warning (2): Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /var/www/html/lib/Cake/Utility/Debugger.php:797) [CORE/Cake/Network/CakeResponse.php, line 458]
Mahabharatam | Mahabharata | Mahabharat | Mahabharata Pravachanam | Kavitraya Bharatam | Nannaya, Tikkana, Errana | Vyasa Bharatam | Telugu Bharatam | Telugu | Download Bharatam | Bharatam | Pandavas | Avadhanam | Samprathi Surendranath | Telugu Books | P V Ramana । మహాభారతం । భారతం । మహాభారత ప్రవచనం । కవిత్రయ భారతం । వ్యాస భారతం । నన్నయ, తిక్కన, ఎఱ్ఱన । తెలుగు భారతం । తెలుగు సాహిత్యం । పాండవులు । అవధానం । సాంప్రతి సురేంద్రనాథ్ | పి.వి.రమణ

8

          ఈ గుఱ్ఱాలు ఒక్కొక్కటి ఒక్కొక్క రకంగా ఉంటాయి. పరిమాణంలో, వయస్సులో, శక్తిలో, వేగంలో ఒక్కొక్కదానికి ఒక్కొక్క లక్షణం ఉంటుంది. తిక్కనగారు తనకున్న అశ్వశాస్త్రపరిజ్ఞానాన్ని నిక్షేపించి ఈ పద్యం వ్రాశారు. ‘జాతి అనురూప శిక్షావిధి’ - అరేబియన్ గుఱ్ఱానికి ఇచ్చే శిక్షణ సాధారణ గుఱ్ఱాలకు ఇస్తే లాభం లేదు. కాబట్టి ‘ఏ జాతికి చెందిన అశ్వమో పరిశీలించి, ఆ జాతి అశ్వానికి ఎటువంటి శిక్షణ ఇస్తే, అది ఏ విధంగా ఉపయోగపడుతుందో గ్రహించి అటువంటి శిక్షణ ఇవ్వడంలో నేను నేర్పరిని’ అన్నాడు. ‘క్రమగతి వ్యాయామ సాత్మ్యప్రవర్తనంబు’ - అశ్వాలకు కూడా దైనందిన వ్యాయామం అవసరం కనుక ఉదయమే అశ్వాలను తీసుకుని రెండువందల కిలోమీటర్ల వేగంతోనో, నూటయాభై కిలోమీటర్ల వేగంతోనో పరిగెత్తించినప్పుడే వాటికి తగిన వ్యాయామం అవుతుంది. ఇటువంటి అశ్వశిక్షణవిధానంలో తనకు చాలా నైపుణ్యం ఉన్నదని చెప్పాడు. దానికి తగిన పని ఇమ్మని అడుగగా, ‘నీకెందుకయ్యా మేలైన ఉద్యోగం ఇస్తా’ నని విరాటరాజు అన్నాడు. తనకు వేరే పని కాదు, అదే కావాలి ఇమ్మని అడిగాడు నకులుడు. ‘నీకదే ఇష్టమైతే అశ్వశాలకు అధ్యక్షుడిగా ఉండు’ అని నియమించాడు విరాటుడు. అందరూ చేరిన తరువాత చివరగా వచ్చాడు అర్జునుడు.

నాట్యాచార్యునిగా అర్జునుని ప్రవేశం...

           వీళ్ళందరూ కుదురుకున్నారు. చీకటి పడుతోంది, ఆ సమయంలో వచ్చాడు అర్జునుడు. మహా వీరుడు, మహాతేజస్వి, నడిచి వస్తుంటే ‘కాళ్ల యొప్పిద మాఁడుకట్ట నుజ్జ్వలము చేయంగ’ - ఆ గంభీరమైన గమనముతో వస్తున్నప్పుడు ‘ఆ పాదముల బయలు’ - బయటికి కనపడే భాగము, ఉజ్జ్వలము అంటే లోపల దాచినా బయల్పడుతూ ప్రకాశించేది. అటువంటి మహాపురుషుడి పాదరేఖలు సాముద్రిక లక్షణాలతో ఉన్న రేఖలు బయటపడకుండా ‘ఆడుకట్టు’ - అంటే నాట్యము చేసే వాళ్ళు కట్టుకునే కట్టు, దానివలన అతని పాదములు కనిపించీ కనిపించకుండా ఉన్నాయి. ‘సంకుల బాహు లంద మెడలఁ’ - స్త్రీలకు సంబంధించిన శంఖవలయాలు వంటి ఆభరణాలు ధరించినందువల్ల ఆ బాహువుల అందము తగ్గిపోయింది. మహాబాహువుల లక్షణం మందగించిపోయి, శౌర్యం బయటకి కనపడకుండా ఉంది. ‘కంచుక మంగంబు కాంతికి మాటుగా మెడ హేమపట్టిక మెఱయకుండ’ - కంచుకము, ఈయన శరీరం నల్లగా ఉంటుంది. ఆ నలుపు ప్రకాశించే నలుపు. ఆ నలుపులో ఒక విలక్షణమైన ఆకర్షణ శక్తి ఉన్నది. ఆ శరీరంలోని రూపురేఖలు అన్నీ ఆ నలుపులో ఒదిగిపోయి ఉన్నాయి. ఆ అందాన్ని, శరీరంలోని సౌభాగ్యా న్నంతటినీ కంచుకము కప్పివేసింది. కంచుకము అంటే మనకు తెలిసిన అర్థం రవిక అని మాత్రమే. అది కేవలం ఊర్ధ్వభాగమైన శరీరాన్ని మాత్రమే కప్పుతుంటుంది. కానీ కంచుకము అంటే ప్రామాణికమైన అర్థం నిర్మోకం - వదిలి పెట్టబడినది.  దేనిని వదిలి పెడుతుంది? పాము కుబుసాన్ని వదిలిపెడుతుంది కాబట్టి నిర్మోకము అంటారు. కంచుకము కూడా నిర్మోకమే. పూర్తి శరీరాన్ని ఆచ్ఛాదన చేస్తున్న వస్త్ర విశేషం కనుక. ‘కంచతే బధ్యతే అనేన’  ఈ శరీరానికి ముడివేసుకుని దాన్ని బంధించి ఉంచుతుంది. దాని ధాత్వర్థం ‘కచదీప్తి బంధనయోః’ - రెండర్థాల్లో వాడతారు. పదసామర్ధ్యంవల్ల అర్జునుడిలో ఉన్న దీప్తిని అది కప్పి వేసింది. అట్టి శరీరావయవాలనన్నింటినీ పూర్తిగా కప్పుకున్న కంచుకధారణంతో ఆయన బృహన్నలగా ప్రవేశించాడు. ‘మెడ హేమపట్టిక మెఱయకుండ’ - సమున్నతమైన గ్రీవసౌందర్యం కనపడకుండా బంగారు ఆభరణాలు పొదిగిన బంగారుపట్టికచేత మెడను కప్పుకున్నాడు, ‘వదనంబు కొమరు’ - కొమరు అంటే యవ్వనం, వయసులో వచ్చిన సౌకుమార్యమువలన కలిగిన సౌందర్య రేఖా విలాసమది. అర్జునుని వదనంలో సౌందర్యం ఎటువంటిదంటే, వయసు పెరిగింది, పిల్లలున్నారు, అరణ్యవాసం చేసి వచ్చాడు కాని సౌందర్యం ఏమాత్రం తగ్గలేదు. ‘భావనఁ జేసి వేఱుగా’ - భావన అంటే రెండర్థాలు. దీన్ని భావన చేయండి, భావించండి అంటే, ఆలోచించండి అని ఒక అర్థంలో వాడతాము. మరొక భావన శరీరమునకు తగిన లేపనాలను తయారుచేసుకోవడం. అలాంటి లేపనాలతో సౌందర్య రేఖా విలాసం చేత ముఖాన్ని ముస్తాబు చేసుకున్నాడు. ‘నుదుటి పెం పలకలఁ బొదువఁబడఁగఁ’ -  అలకలు అంటే నుదుటి మీద ముసిరే ముంగురులు. ఆ ముంగురులచేత నుదుటి సౌందర్యము కప్పబడిం దన్నమాట. ‘పవడంబు జొత్తులఁ జెవుల రూపడరంగ’ - ఆ కర్ణాభరణాలు ఎంతో విశాలంగా ఉండి, చెవులను పూర్తిగా కప్పివేసాయి. అంటే పురుషసంబంధమైన గుర్తులు ఏవీ కనబడకుండా అలంకారం చేసు కున్నాడు. ‘పాపట తలకట్టుభంగి దప్ప’ - తన తలకట్టును మార్చుకున్నాడు. ‘మంచు మఱుఁగు పడిన మార్తాండుఁడును బోలె’ - మంచు కప్పిన సూర్యుని వలె ఉన్నాడు. ఒక్కసారి కదిలిస్తే కరిగిపోయి సూర్యుడు బయటికి వస్తాడు. నిజానికి మార్తాండతేజమే! కాని మంచుపొరతో కప్పబడివున్నది. ‘మార్తాండుడును బోలె, నీరు గవిసి యున్న నిప్పుఁ బోలె’ - ద్రౌపది వచ్చినపుడు కూడా ఇలాగే చెప్పాడు. అంతరంగంలో ఉన్న క్రోధాగ్నిని దాచుకున్న ‘దీపకళికవోలె’ - అంటాడు. ఇక్కడ అర్జునుడిగురించి చెప్పే టప్పుడు ‘నీఱు కవిసి యున్న నిప్పువోలె’ - నీటితో ఉన్న నిప్పు, నీటిలో నిప్పు ఎలా ఉంటుంది? బడబాగ్ని, ఇరమ్మదాగ్ని అని అగ్నులు రెండు రకాలు. మేఘంలో ఉండే అగ్ని ఇరమ్మదాగ్ని, సముద్రంలోపల ఉండే అగ్ని బడబాగ్ని. ఆ విధంగా మంచుతో కప్పబడిన సూర్యుడివలె, ‘నివురుప్పిన నిప్పువలె’ - ఇంకా ‘వేష ధారియైన విష్ణుండును వోలె’ – విష్ణుమూర్తితో ఎందుకు పోలుస్తున్నాడు? నాట్య శిక్షకుడై వచ్చాడు కాబట్టి మోహినీ అవతారమైన విష్ణుండు వోలె. ‘విరటుకొలువ చేర నరుఁడు వచ్చె.’ఈ విధంగా వచ్చిన నరుని చూచి ‘నువ్వు స్త్రీవని ఎలా నమ్మగలను? నీకు ఈ సౌభాగ్యం ఎలా వచ్చింది’ అని విరాటుడు అడిగాడు. ‘అయ్యా! నా ఆడతనము మీకు కనబడుతున్నది కాదు’, 

Player
>>